Ο Μαρκοράς είναι εδώ…


Στο προηγούμενο τεύχος μας «μνημονεύσαμε» Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη, με την ευχή να ενισχυθεί τουλάχιστον το αναγνωστικό και φιλολογικό ενδιαφέρον για τον «άγιο των ελληνικών γραμμάτων», με αφορμή τα 100 χρόνια από τον θάνατό του (1851-1911).

Η τρέχουσα χρονιά συμπίπτει επίσης με τα 100 χρόνια από τον θάνατο του Γεράσιμου Μαρκορά (1826-1911), ποιητή σύγχρονου της γενιάς του Σολωμού και του Κάλβου, ενός από τον στενό κύκλο του Σολωμού, αλλά και μαθητή του Ανδρέα Κάλβου στην Ιόνιο Ακαδημία, όπου ολοκλήρωσε τις νομικές του σπουδές∙ συμπαραστάτης του Πολυλά στην ιστορική έκδοση Διονυσίου Σολωμού τα Ευρισκόμενα (1859), καθώς και πρωτεργάτης μαζί με τον Παλαμά, τον Καρκαβίτσα, τον Ψυχάρη… στην επιβολή της δημοτικής γλώσσας και την αναγέννηση των νεοελληνικών γραμμάτων.

Ο Γεράσιμος Μαρκοράς αδίκως απουσιάζει έναν αιώνα από το ευρύτερο ελληνικό αναγνωστικό και φιλολογικό ενδιαφέρον. Ωστόσο, το ορόσημο των 100 ετών μας έδωσε την εξαιρετική αφορμή να επισκεφθούμε δύο κατοικίες του ποιητή, η μία στην πόλη της Κέρκυρας και η άλλη στο χωριό Στρογγυλή. Μας δέχτηκαν οι δισεγγονές του ποιητή, η κ. Σταθούλα Μαρκορά–Πέτρου και η κ. Αγγελική Μαρκορά–Πολίτη, και μας έκαναν κοινωνούς ενός μικρού αρχειακού θησαυρού, χειρογράφων, λεξικών, φωτογραφιών, εικαστικών έργων, λευκωμάτων και πολλών καθημερινών ενθυμημάτων… κι επίσης του κίτρινου χειρογράφου του δεύτερου σε μέγεθος ποιήματος μετά τον «Όρκο», που γράφτηκε πριν από περίπου 160 χρόνια, πριν από τον «Όρκο», και αποτελείται από 1.200 στίχους, ενδεκασύλλαβους, χωρισμένους σε οκτάστιχα, 80 περίπου χειρόγραφες σελίδες.

Για τον «Όρκο» σημειώνουμε ότι ο Ζαχαρίας Παπαντωνίου έγραψε το 1911 στο περιοδικό Παναθήναια, νεκρολογώντας τον Μαρκορά: «Μετά τα ταξίδια του Σολωμού και τους πινδαρισμούς του Κάλβου, ο “Όρκος” είναι η τρίτη ανύψωσις των εθνικών μας γεγονότων εις τας σφαίρας της Τέχνης». Ο Μιχ. Μητσάκης είχε γράψει για το έργο αυτό. «Καθ’ ην ακριβώς εποχήν οι εν Αθήναις στιχοπλόκοι εκυλίοντο ως χοίροι εις την κτηνώδη συρραφήν παιδαριωδών συνονθυλευμάτων, εις την άτεχνον αντιγραφήν ξενικών επών, ανεζήτουν ως τυφλοί θέματα και υποδείγματα ποιήσεως παντού αλλού εκτός της αληθούς ελληνικής ζωής, έψαλλαν τους παράφρονας και μωρούς έρωτας φανταστικών Κλεώνων και Κιμώνων, έζων εν τεχνητή ατμοσφαίρα, ουδέν εχούση κοινόν ούτε προς τον αμόλυντον αέρα της Ελλάδος ούτε προς τον λαμπρόν πνευματικόν ουρανόν της Δύσεως, ο πρεπόντως καταρτισμένος προς την ποίησιν και γιγνώσκων άριστα πού έδει ν’ αναζητήση της εμπνεύσεώς του τας πηγάς Φαίαξ, από των αιμοβρέκτων βουνών της Κρήτης έτεινε την χείρα να δρέψη το ποιητικώτατον ίον του», Κι ο Κ. Παλαμάς εξάλλου είχε χαρακτηρίσει τον «Όρκο» ως «το Άσμα ασμάτων του σύγχρονου ηρωισμού».

Κι ακόμη, διακρίναμε χειρόγραφα του Ξενόπουλου, του Πολέμη, του Εφταλιώτη, του Δροσίνη, του Κρυστάλλη, του Ροΐδη, του Γρυπάρη… κι επιστολές του Σπύρου Μαρκορά, αδελφού του ποιητή και πρέσβη στη Ρωσία, προς την τσαρική κυβέρνηση, και πορσελάνινα σερβίτσια και άλλα ενθυμήματα που είχε φέρει ο Σπύρος Μαρκοράς από τη Ρωσία, όλα προφυλαγμένα σε κατάλληλες προθήκες.

Πρόκειται στην πραγματικότητα για δύο σπίτια–μικρά μουσεία, δύο σύγχρονες κατοικίες και συγχρόνως δύο κιβωτούς παράδοσης, δύο αρχοντικά στα οποία συνδυάζεται η καθημερινότητα των οικογενειών αυτών, των ανθρώπων που ζουν σ’ αυτά, των απογόνων, με την ιστορία… Με εξαιρετικές οικοδέσποινες και εξαιρετικούς οικοδεσπότες, πρόθυμους για «ξενάγηση». Οφείλουμε θερμές, θερμότατες ευχαριστίες.

Ο Γεράσιμος Μαρκοράς, γιος του Κερκυραίου δικαστικού και λογίου Γεωργίου Μαρκορά και της Μαρίνας Βλασσοπούλου, γεννήθηκε το 1826 στην Κεφαλονιά, όπου εκεί υπηρετούσε ο πατέρας του. Με τον Ιάκωβο Πολυλά θεωρείται ο κύριος συνεχιστής και αυθεντικός κληρονόμος της σολωμικής παράδοσης.

Advertisements
  1. Δεν υπάρχουν σχόλια.
  1. No trackbacks yet.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: